Συμφωνία για Καθαρή Βιομηχανία - Clean Industrial Deal

1. Τι είναι η «Συμφωνία για Καθαρή Βιομηχανία» και τι επιδιώκει να επιτύχει;

Η Συμφωνία για την Καθαρή Βιομηχανία αποτελεί το νέο επιχειρηματικό σχέδιο της Ευρώπης, που κάνει την απανθρακοποίηση εφικτή και ανταποδοτική για τις επιχειρήσεις. Με ισχύ από τις 26 Φεβρουαρίου 2025, δεσμεύεται να επιταχύνει τη μείωση των εκπομπών άνθρακα, να ενισχύσει την κυκλική οικονομία και να στηρίξει την επανεκβιομηχάνιση ως μοχλούς ανάπτυξης και ευημερίας.
Η συμφωνία προβλέπει συγκεκριμένα μέτρα: χαμηλότερο ενεργειακό κόστος, δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και καλύτερες συνθήκες για βιώσιμη επιχειρηματική δραστηριότητα.
Εστιάζει σε δύο βασικούς πυλώνες:

• Ενεργοβόρες βιομηχανίες, που χρειάζονται άμεση στήριξη για να αντιμετωπίσουν το υψηλό ενεργειακό κόστος και τον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
• Καθαρές τεχνολογίες, ως κινητήρια δύναμη του βιομηχανικού μετασχηματισμού, της ανταγωνιστικότητας και της πράσινης μετάβασης.
​
Κεντρικό στοιχείο της είναι η κυκλικότητα, η οποία μειώνει το κόστος, τα απόβλητα και τις εκπομπές CO₂, ενώ ενισχύει την ανθεκτικότητα και μειώνει την εξάρτηση από πολύτιμους πόρους. Με αυτό το πλαίσιο, η Ευρώπη θέτει τα θεμέλια για ένα πιο βιώσιμο, παραγωγικό και ανταγωνιστικό βιομηχανικό μοντέλο.

​2. Γιατί χρειαζόμαστε τη Συμφωνία για Καθαρή Βιομηχανία;

Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια περίοδο γεωπολιτικών εντάσεων, χαμηλής ανάπτυξης και ισχυρού τεχνολογικού ανταγωνισμού, ενώ οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις πιέζονται από υψηλό ενεργειακό κόστος και διεθνή ανταγωνισμό. Για να παραμείνει ισχυρή, η ΕΕ χρειάζεται άμεσο συνδυασμό πράσινης μετάβασης, οικονομικής ανθεκτικότητας και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.
Όπως επισημαίνεται και στην έκθεση Draghi, η απανθρακοποίηση μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης όταν ενσωματώνεται στις βιομηχανικές και οικονομικές πολιτικές. Στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας και του στόχου μηδενικών εκπομπών έως το 2050, η ευρωπαϊκή βιομηχανία —που ευθύνεται για το 20% των εκπομπών— καλείται να περιορίσει το αποτύπωμά της, ενώ παράγει τις τεχνολογίες της ενεργειακής μετάβασης.
Για να στηρίξει αυτή τη μετάβαση με τρόπο ανταγωνιστικό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον Φεβρουάριο του 2025 τη Συμφωνία για την Καθαρή Βιομηχανία, ένα μετασχηματιστικό σχέδιο που συνδέει την κλιματική δράση με την οικονομική ισχύ της Ευρώπης και θέτει τις βάσεις για ένα βιώσιμο και ανταγωνιστικό μέλλον.

3. Ποιες είναι οι κύριες συνιστώσες της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία;

I. Οικονομικά προσιτή ενέργεια
Η ΕΕ υλοποιεί ένα σχέδιο που μειώνει το ενεργειακό κόστος, επιταχύνει την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας, ενισχύει τον εξηλεκτρισμό και ολοκληρώνει την ενιαία αγορά ενέργειας, μειώνοντας την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
II. Ενίσχυση της ζήτησης για καθαρά προϊόντα
Η ΕΕ εισάγει κριτήρια βιωσιμότητας και ευρωπαϊκής παραγωγής στις δημόσιες και ιδιωτικές συμβάσεις, ώστε να αυξηθεί η ζήτηση για προϊόντα καθαρής τεχνολογίας που κατασκευάζονται εντός ΕΕ. Το 2026 θα αναθεωρηθεί το πλαίσιο δημόσιων συμβάσεων.
III. Χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης
Περισσότερα από 100 δισ. ευρώ κινητοποιούνται για καθαρές τεχνολογίες.
Η Επιτροπή:
• θεσπίζει νέο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων,
• ενισχύει το Ταμείο Καινοτομίας και δημιουργεί «Τράπεζα Απανθρακοποίησης»,
• αυξάνει τις εγγυήσεις του InvestEU,
• χρηματοδοτεί έρευνα μέσω του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη».
IV. Κυκλικότητα και πρόσβαση σε κρίσιμα υλικά
Η ΕΕ ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού σε πρώτες ύλες, δημιουργεί μηχανισμούς κοινής αγοράς και κέντρο για κρίσιμα υλικά, ενώ το 2026  θα θεσπίσει νομοθεσία για την κυκλική οικονομία με στόχο να εξασφαλιστεί κυκλικότητα 24% (των υλικών) έως το 2030.
V. Δράση σε παγκόσμιο επίπεδο
Η ΕΕ χτίζει στρατηγικές εταιρικές σχέσεις και ενισχύει τα εμπορικά της εργαλεία ώστε να καταστήσει τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες πιο ανθεκτικές. Παράλληλα, απλουστεύει τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα και παρουσίασε το νέο όραμα για το παγκόσμιο κλιματικό και ενεργειακό περιβάλλον.
VI. Δεξιότητες και ποιοτικές θέσεις εργασίας
Η Ένωση Δεξιοτήτων και το Erasmus+ ενισχύουν την κατάρτιση σε πράσινες και ψηφιακές δεξιότητες, στηρίζοντας τη δημιουργία ειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Η συμφωνία προωθεί επίσης λιγότερη γραφειοκρατία, ισχυρή ενιαία αγορά και καλύτερο συντονισμό πολιτικών.

4. Πώς θα βοηθήσει η Συμφωνία για Καθαρή Βιομηχανία τη βιομηχανία της ΕΕ;

Η Συμφωνία για Καθαρή Βιομηχανία στηρίζει την ευρωπαϊκή βιομηχανία σε όλη την αξιακή αλυσίδα, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα και την πράσινη μετάβαση. Συγκεκριμένα:
• Μειώνει το ενεργειακό κόστος, εξασφαλίζοντας οικονομικά προσιτή, καθαρή ενέργεια — βασικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα.
• Δημιουργεί ζήτηση για καθαρά προϊόντα και διευκολύνει την παραγωγή τους, ώστε οι επιχειρήσεις να έχουν αγορά για να επενδύσουν.
• Εξασφαλίζει χρηματοδότηση για επενδύσεις στην απανθρακοποίηση και στηρίζει την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων.
• Ενισχύει την πρόσβαση σε πρώτες ύλες και θέτει την κυκλικότητα στο επίκεντρο, μειώνοντας εξαρτήσεις, κόστος και εκπομπές.
• Προωθεί δίκαιους όρους στο διεθνές εμπόριο, διασφαλίζοντας πρόσβαση σε παγκόσμιες αγορές και προστασία από αθέμιτο ανταγωνισμό.
• Επενδύει στις δεξιότητες και την απασχόληση, δημιουργώντας εργατικό δυναμικό κατάλληλο για μια καθαρή, σύγχρονη βιομηχανία.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

ΦΥΛΛΑΔΙΟ